Skip to content

Dlaczego kandydaci pragną feedbacku?

Czy wiesz kim była Bluma Zeigarnik? I co miała wspólnego z feedbackiem? Bluma Ziegarnik (ur. 9.11.1900r. w Prenach) była badaczką psychologii na Uniwersytecie Berlińskim pod kierownictwem Kurta Lewina, uznawanego za pioniera współczesnej psychologii społecznej. Wraz z grupą studentów spotykali się często w ogródku piwnym w Berlinie, jedli, pili i rozmawiali. Pewnego razu ich uwagę zwróciła niewiarygodna pamięć jednego z kelnerów, który zawsze bezbłędnie roznosił potrawy i napoje gościom restauracji i nigdy nie robił notatek. Pewnego razu badacze obmyślili plan, mający na celu podanie pamięci kelnera próbie: zaraz po podaniu potraw zakryli wszystkie talerze i szklanki, zawołali kelnera i poprosili go żeby powiedział co każdy z nich zamówił. Kelner nie był w stanie przypomnieć sobie ani jednej potrawy1.

Sytuacja ta zainspirowała Blumę do poszukiwania wyjaśnień. Postawiła hipotezę i przeprowadziła serię badań. W efekcie potwierdziła swoją hipotezę (znana obecnie jako Efekt Zeigarnik): zadania niewykonane pamiętane są lepiej niż zadania wykonane2. Wyjaśnienie zachowania kelnera jest zatem następujące: dopóki zadanie miało w jego głowie status “niewykonane”, był on w stanie zapamiętać wszystkie zamówienia z najdrobniejszymi szczegółami. Kiedy postawił ostatni talerz na stole, zadanie to zmieniało status na “zakończone” a zamówienie szybko znikało z pamięci.

Z badań nad Efektem Zeigarnik płyną dwa bardzo ważne wnioski:

  • Lepiej pamiętamy wszelkie szczegóły zadania, które jesteśmy zobowiązani wykonać, a jest jeszcze niezakończone
  • Jeżeli jesteśmy w coś zaangażowani i nagle zadanie zostaje przerwane, to zacznie nas dręczyć chęć powrotu do niego i zakończenia go

Proces rekrutacji jest w oczach kandydata zadaniem. Dopóki nie pojawia się prosta decyzja co do jego zakończenia – TAK lub NIE – zadanie pozostaje w głowie kandydata jako niedokończone. Forma feedbacku nie ma tu aż tak dużego znaczenia. Bez względu na to czy jest to rozbudowana analiza kompetencji, zawierająca mocne i słabe strony, czy raczej proste “nie zaprosimy pana do współpracy”, decyzja musi być. W przeciwnym razie nasz proces rekrutacji będzie dręczył kandydata jak niedokończony koszmar…

Uwaga! To działa nawet jeżeli kandydat nie jest psychologiem i nigdy nie czytał o efekcie Zeigarnik.

Ku przestrodze: zjawisko to dotyczy pamięci. W przypadku kiedy nasza rekrutacja nie do końca przebiega tak jak powinna (niekoniecznie z naszej winy), lepiej jest szybko podjąć decyzję o wycofaniu kandydata lub zamknięciu całego procesu (pisałem o tym przy okazji radzenia sobie z brakiem feedbacku). Dlaczego? Ponieważ złe procesy rekrutacyjne lepiej mieć jak najszybciej za sobą, niż utrwalać je w pamięci naszych kandydatów. Co gorsza, tym sposobem budujemy negatywne skojarzenia z naszą osobą.

1 Historię Zeigarnik i kelnera podaję za R. Cialdini, Pre-swazja (2017), s. 119-120

2O efekcie Zeigarnik można poczytać tutaj: https://pl.wikipedia.org/wiki/Efekt_Zeigarnik, https://en.wikipedia.org/wiki/Zeigarnik_effect

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *